پیشبینی خرید مش وال و انتظارات از اخلاق لرزهای ساختمان در طی وقوع زلزله و رویدادها مشابه آن گاهی با واقعیت متفاوت و از آن بدور می باشد. مشابه این حال و روز، شرایطی بود که زلزه شدید کرمانشاه در سال 96 به وجود آورد. زلزله 7.3 ریشتری، با ضرروزیان غیرقابل جبران به جان و مال مردم، نشان اعطا کرد که ساختمانها بهصدق برای مهار لرزه طراحی نشدهاند. در واقع، نه اجزای سازهای، بلکه اجزای غیر سازهای مثل وال مش که نقشی در باربری ساختمان انجام نمی کنند، گزینه غفلت واقع شده بودند.درپی مواجه شدن بناها و زیرساختها با خسارات ناشی از زمین لرزه، طریق دیگری در زمینهی با مقاومسازی ساختمانها پیش گرفته شد. در این آیین نامه، تقویت موادسازنده غیرسازهای با راهبرد طراحان و مجریان صنعت ساخت پیشرفته و مقررات مربوطه تدوین شده است. طی این تغییر تحول نحوه،اجرای وال مش به عنوان موردای مطلوب جهت مهار لرزهای دیوارهای غیر باربر معرفی گشت. درپی بهاین گزینه بیشتر خواهیم پرداخت.وال مش جایگزین نوین وال پستهای سنتی و مرسوم در ساختمانزلزله علامت اعطا کرد پایداری ساختمان فقط با استحکام سازه کفاف نمیدهد؛ خلا وال پست مناسب عواقب جانی و مالی بزرگ دارد. بر این پایه، مستحکمسازی دیوارهای غیر باربر به امداد وال پست مجددا گزینه استیناف قرار گرفت و قوانین مختلفی نیز درین راستا تدوین و ارایه شد.وال مش، نسل دیگری از وال پستهای شناخته گردیده است که این روزها به عنوان جایگزین آن کاربرد دارد. در حالتیکه از نظر مقایسه تلاش به این دو سیستم نگاه شود، تفاوتی ندارند؛ چون هر دو یک نقش را عهده دار میباشند و دیوارهای مورد نظر را به اسکلت متصل میکنند. با به وجود آوردن این اتصال، دیوارها استحکام بیشتری پیدا کرده و در قبال نیروهای لرزهای مقاومت بالاتری از خود بروز میدهند. تفاوتی که دربین وال پست سنتی و وال مش دیده میشود، منفعتمندی از نقاط ضعف معدودتر و مزایای قابل توجه در نوع دوم است که ادله ارجحیت جستن این سیستم به سیستم سنتی میباشد.
از وال مش در جهت مستحکمسازی اسکلتهای بتنی و فولادی به کارگیری میگردد تا اقدامات مورد نیاز برای مهار لرزهای دیوار صورت گیرد. بهکارگیری سیستم وال مش را میاقتدار یک راهکار مناسب برای بالا بردن مقاومت بنا در قبال زمین لرزه دانست؛ چرا که طی اجرای این سیستم و با جایگذاری نوارهای مش فایبرگلاس روی دیوارها در کنار افزودن پلاستر معدنی به سطح مش مذکور، یک کامپوزیت قادر حاصل می گردد که استحکام نصیب مورد نظر را تضمین میکند. در واقع، اجرا این طریق، دیوار را در قبال لنگر ناشی از وقوع زلزله مصون نگه می دارد.وال مش دیوار مورد تایید استاندارد 2800 و سازمان نظام مهندسی ساختمانپیشتر ذکر شد که پس از حادثه زمینلرزه کرمانشاه، ضوابطی در راستای تمرکز بیشتر روی مهار لرزه ارکان غیر سازه-ای تهیه و تنظیم و ارایه گشت. دربین این قانون ها که طرحها و تبصرههای گوناگونی را در بر میگیرند و همگی بر به کارگیری از وال پست یا وال مش در جهت مقاومسازی ساختمانها تاکید دارند، استاندارد 2800 یکی مهمترین مفاد میباشد. ولی می بایست اذعان کرد که سازمان نظام مهندسی با دقت به عدم وضوحهای چالشبرانگیزی که اجرای سیستم وال پست (سنتی) دارااست، جایگزینی آن با سیستم وال مش را پیشنهاد کرده است.
سیستم وال مش با استناد به پیوست ششم استاندارد ذکر شده، به طور کامل آیتم تایید سازمان نظام مهندسی می باشد و برتری آن به سیستم قبلی (وال پست فلزی) به طور مبرهن اورده شده میباشد. طبق مطالب نقل شده درین پیوست، تسلیح دیوارهای ساختمان با استفاده از شبکه الیاف که با نام تجاری وال مش شناخته میشود، چاره مناسبی برای مقاومسازی آنها از دید همت لرزهای است.همت سیستم وال مشسیستم وال مش به گونهای شغل میکند که خمش دیوار تنها به طور یک طرفه و در امتداد عمودی فیس میدهد. با تمرکز بدین اخلاق و رفتار میقدرت سیستم فوق را از نصب وادار بینیاز فرض کرد. در عین فعلا، اینشیوه برای طول دیوار محدودیتی ساخت نمیکند. در صورت به کار گیری از سیستم نام برده، نصب نوار شبکه الیاف در نزدیکی بازشوهای تعبیه شده و نیز در گوشه دیوار بایستگی داراست.
نوار شبکه الیاف که از آن صحبت گفته شد، نواری میباشد تشکیلشده از الیاف شیشه یا کربن که محل قرارگیری آن، سطح دیوار است. بعداز نصب این نوار روی دیوار، نیاز به اجرای پلاستر وجود دارااست که در دو لایه اعمال میشود. لایه اول دقیقا روی شبکه مذکور جای گرفته و ولی پاشش لایه دوم بعداز نصب نبشیها صورت میپذیرد. نقش نبشی، مهار خارج ورقه دیوار است و نصب آن در دو نصیب بالایی و پایینی لازم می باشد. نکته قابل توجه در این رابطه، دقت به عدم پاشش لایه دوم پلاستر روی نبشی هست. اما راجع به با نصب نبشی در بخش پایینی، یک استثنا وجود دارااست و آن این می باشد که در حالتیکه کفسازی دارای دستکم 50 میلیمتر ضخامت بوده و نصیب پایینی دیوار باطن آن باشد، میاقتدار از نصب نبشی ذکر شده قیدش را زد.گزینش الیاف شیشهدر رابطه با تعیین الیاف شیشه باید به نوع نازککاری توجه کرد. در صورتی که نوع نازککاری سطح دیوار، سیمانی در نظر گرفته خواهد شد، الیاف شیشه بایستی از نوع مقاوم به قلیا AR-Glassمش فایبرگلاس گزینش شوند و مسلما مقاومت تسلیم بیشتر از 1000 MPa داشته باشند. علت التفات این فرمان (انتخاب الیاف مقاوم به قلیا)، پرهیز از کاهش مقاومت آنان در روبرویی با دور و بر سیمانی است؛ به دلیل آن که این گونه اطرافها خاصیت قلیایی داراهستند و موجب خوردگی الیاف میشوند.الیافی که در معرض حالت مذکور قرار بگیرند، ماندگاری زیادی نداشته و در نهایت تخریب می گردند. هر تعدادی قابلیت ذیل آوردن خاصیت قلیایی سیمان و تشکیل داد لایه محافظ روی الیاف هست؛ اما این شیوه حل تماما منفعت نداده و در سود، به کارگیری از الیاف سفارش شده ضروری میباشد. هم اکنون در شرایطیکه که پلاستر گزینه به کار گیری برای نازککاری روی سطح شبکه الیاف از نوع گچی باشد، الیاف شیشه E-Glass توری فایبرگلاس نیز قابل قبول میباشند و مقاومت تسلیم آیتم نیازشان نیز دقیقا مشابه مورد گذشته میباشد.شبکه الیافیشبکه الیافی که در سیستم وال مش نصب میشود، ساختاری شبکهای دارد. این ساختار از کنار هم قرار آماده ساختن نخهای متعدد به وجود میاید و معمولا یک یا دو جهت را مشتمل بر میشود. مراد از یک جهته بودن شبکه، برخورداری نخهای آن از مقاومت کششی مناسب در یک راستاست. این یعنی نخها در راستای عنوان شده از نگاه کششی مقاوم میباشند؛ ولی در راستای دیگر خیر. قطعا طراحی و نصب شبکه الیاف یک جهته به شرطی صحیح می باشد که جهت کار کشته ملاک قرار داده شود. فعلا در شرایطی که شبکهای دوجهته باشد، نخهای به فعالیت رفته در آن در هر دو جهت موجود از نگاه کششی مقاوم می باشند.
در شبکه الیاف، فاصلهای که میان دو نخ اهالی وجود داراست، بسته به نوع طراحی تعیین میشود؛ اما طبق استانداردها نباید میزان این فاصله را معدودتر از 5 میلیمتر لحاظ کرد. در زمان تهیه ملات نیز باید به گزینش سنگدانهها دقت نمود؛ چراکه بعد ها آنها در کیفیت اجرای وال مش تاثیرگذار میباشد. بعد ها سنگدانههای موجود در ملات مصرفی برای اتصال شبکه الیاف در بیشترین حالت خود بایستی همچنان از نصف فاصلهای که میان دو نخ اهالی وجود داراست، نادرتر باشد.
چنانچه شبکه الیاف به صورت نواری نصب شود، مقدار الیاف به فعالیت رفته در آن بایستی بیشتر از 100 گرم به ازای هر متر مربع باشد. اگر که نصب شبکه به طور سرتاسری صورت گیرد، مقدار این الیاف بایستی به ازای هر طرف و هر متر مربع، 50 گرم باشد.
به کارگیری از پارچههای الیافی به شغل رفته در ساختار FRP و نیز ژئوگریدهای دارای ساختار پلیمری به مراد ایجاد کرد وال مش صحیح نیست.کاهش 30 تا 60 درصدی هزینه اجرای وال پست به نحوه اجرای وال مش در ساختمانیکی از مزایای بسیار مهم وال مش نسبت به وال پست فلزی، مقرون به صرفه بودن آن می باشد. اجرای وال مش به خیال عدم نیاز به اجرای بسیاری از موادتشکیل دهنده حیاتی در وال پست فلزی، ارزانتر آحاد میشود. دراین سیستم، مواد و مصالح فولادی حذف میشوند. وال مش ذاتا به میلگرد بستر و وادارها نیازی ندارد و حذف این موارد به کاهش هزینههای پروژه میانجامد. آیتم دیگری که روی هزینههای پروژه اثر میگذارد؛ بالا رفتن سرعت فعالیت میباشد.وال مش نسبت به وال پست فلزی در زمان مجال کوتاهتری قابل اجراست و در فایده، دستمزدی که اکیپ اجرایی برای نصب این سیستم دریافت میکنند، به مراتب نادرتر میباشد. این اکیپ اجرایی، برخلاف اکیپی که به منظور نصب وال پست فلزی استخدام می گردند، هزینه کمتری نیز میگیرند؛ به دلیل آنکه اصولا نیازی نیست از تخصص ویژهای منفعتمند باشند و بر این شالوده، هزینه کمتری بابت کارشان پرداخت گردد. دست اندرکاران بیان شده، جمعاًًًً قادرند هزینه پروژه را چیزی حدود 30 تا 60 درصد کاهش دهند که معیار قابل توجهی میباشد.در اجرای وال مش از چه مصالحی استفاده میشود؟وال مش از چهار قسمت با مصالح مختلف تشکیل میشود که عبارتند از:توری وال مش (توری فایبرگلاس و مش فایبرگلاس مقاوم به قلیا): با تمرکز به نوع پلاستر مصرفی، نوع توری مورد استعمال برای اجرای وال مش تعیین می شود. پیشتر عنوان شد که در صورت به کار گیری از پلاستر گچی، لزومی به به کارگیری از نوع مقاوم به قلیا نیست؛ ولی درصورتیکه که پلاستر سیمانی باشد؛ توری می بایست مطلقا از نوع مقاوم به قلیا تعیین شود.
پلاستر وال مش (سیمانی و گچی): هر دو برای اجرای وال مش قابل قبول می باشند و انتخابشانبستگی به موقعیت دارااست. نوع گچی بعدازظهر پخت و به کار آمدن کوتاهتری داراست و ارزانتر میباشد؛ اما در مقابل، نوع سیمانی در ازای رطوبت مقاومتر بوده و کوشش بهتری از خود آرم می دهد.
پروفیل (نبشی و ناودانی): کاری که پروفیلها در سیستم وال مش اجرا میدهند، مهار کردن گوشهآزاد دیوارهای دور و اطراف میباشد.
چسب شالوده اپوکسی: نام دیگر آن، چسب رزینی است. این چسب بر استحکام مش فایبرگلاس افزودهو از تکان آن در طول جایگذاری روی سطح دیوار ممانعت به فعالیت میآورد. در صورت حصول جواز لازم از طراح امکان به کار گیری از این چسب به جای میخ تفنگی در جهت نصب پروفیلهای نام برده وجود دارد.اجرای وال مش فارغ از نیاز به نصب و اجرای میلگرد بستر در روی دیوارمیلگرد بستر، جزیی از وال پست با اهمیت غیر قابل انکار میباشد که دیوار را از خطر ریزش و تخریب در حفاظت نگه میدارد. ضرورت استفاده از این میلگرد به قدری میباشد که اجرای وال پست سوای آن عملا بیفایده خواهد بود. این حالت اما تنها در مورد وال پست درستی میکند و درخصوص با وال مش اینطور نیست. میلگرد بستر، تقویتکننده استحکام دیوار است و ساختارش از مفتولهای طولی و عرضی شکل می گیرد. اتصال در میان مفتولهای به کار رفته در میلگرد بستر به یکیاز دو طریق خرپایی یا نردبانی میباشد. حتما نصب چنین عنصری مجالبر بوده و فولادی بودن آن هزینه پروژه را بالا میبرد؛ اما وال مش سوای نصب میلگرد بستر قابل اجراست و عملکردی بدون نقص داراست. این مزیت به پایین آمدن هزینه و زمان فرصت مایحتاج برای تکمیل پروژه کمک میکند.اجرای وال مش فارغ از نیاز به نصب وادار قائم و تیرک افقیوال مش نه تنها به میلگرد بستر نیازی ندارد؛ که سوای به کارگیری از وادارهای قائم و تیرکهای افقی نیز فعالیت خود را به خیر اعمال میدهد. این موادسازنده که حضورشان در وال پست فلزی ضروری بوده و در عملیات نصبشان نیازمند ساختوساز حفره، جوشکاری، ساخت لایه ضد زنگ و دیگر مفاد مشابه بودند؛ بحرانهای بسیاری را پیش روی اکیپ اجرایی قرار میدادند. چالشهای نام برده البته در اجرای سیستم وال مش وجود ندارند؛ چراکه اجرای وال مش به نصب این موادسازنده وابسته نیست. به این شکل، در عین برخورداری دیوار از طول مورد نظر فارغ از محدودیت، میتوان هزینه و همچنین مجال مجال موردنیاز برای مهار لرزهای دیوارها را کاهش بخشید.مرور عمومی اجرای وال مش + وضعیت خاص اجرااجرای وال مش به طور اصولی نیازمند تاسی از ترتیب و جزئییات پروسه ذیل میباشد:
1. دیوارچینی و دیوارکشی ساختمان: در این مرحله، عملیات دیوارچینی اعمال می شود که اصول خاص خود را دارااست. جمعاًَ، اجرای وال مش تاثیری روی فرایند دیوارچینی ندارد و اجرای دیوار به صورت معمولی قابل قبول میباشد.
2. اجرای لایه اولیه پلاستر وال مش بر روی دیوارچینی ساختمان: با دقت به محلی که جهت نصب توری در لحاظ گرفته شده، بایستی اولی لایه پلاستر بر روی دیوار صورت بپذیرد. پلاستر مصرفی قادر است گچی یا سیمانی باشد. در صورت لزوم گچکاری روی دیوار، پلاستر نیز عالی است از نوع گچی خواسته شود. در فضاهای مرطوب، پلاستر سیمانی خوب کار میکند. گفتنی میباشد که نوع پلاستر انتخابی بر نوع توری مورد استعمال اثر دارد.
3. نصب توری فایبرگلاس بر روی دیوار: برای اجرای توری فایبرگلاس روی دیوار باید بر حسب طراحی کار نمود. این عمل به دو صورت قابلیتپذیر میباشد: نواری یا سرتاسری. در صورتی نصب به طور نواری صورت پذیرد، می بایست فواصل مشخصی در حیث گرفت؛ اما در حالتی که به طور سرتاسری باشد؛ بایستی بر روی مجموع دیوار اجرا گردد.
4. نصب پروفیل نبشی یا ناودانی جهت مهار گوشههای دیوار با استعمال از چسب اپوکسی یا میخ تفنگی: درین مرحله از عمل، گوشههای آزاد دیوار به یاری پروفیلهای استاندارد مهار میشوند. بنا به صلاحدید طراح میاقتدار اجرای این مرحله را با یاری چسب یا میخ اجرا اعطا کرد.
5. اجرای لایه دوم پلاستر وال مش بر روی دیوارچینی ساختمان: در آخرین مرحله نیز به مراد ارتقاء گیرایی توری فایبرگلاس روی دیوار تا حد امکان، یک لایه دیگر پلاستر بر روی توری نصب شده و پروفیلها جاری ساختن می شود که جنسش می بایست مشابه فرآورده لایه اولیه باشد.نکات آئیننامهای اتصال دیوارهای غیر سازهای به یکدیگر به نحوه وال مشطبق ضوابط تعیین شده در دیننامه 714 به منطور اتصال دیوارهای غیر سازهای به هم در سیستم وال مش باید مورد ها تحت را مورد دقت قرار داد:با تمرکز به احتمال بروز تنش کششی باطن صفحه دیوارهای متقاطع، عالی است اتصال دیوارها با یاری بستهای فلزی صورت گیرد.
در چنین شرایطی ضرورت تفکیک دیوارها از هم در محل اتصالشان با کمک وادار وجود دارااست.برای اجرای دیوارهای متعامد میقدرت از شبکه الیاف به منظور دارای سلاحسازی دیوار مورد نظر بهرهبرد. بهاین مراد، دو دیوار باید به طور جدا از هم توسط شبکه الیاف تسلیح گردند.
به منظور پیشگیری از رخنهخوردگی نازککاری در محل تقاطع، استفاده از یک لایه شبکه الیاف به طور ال مانند ضروری می باشد که نازککاری روی سطح آن صورت بپذیرد.نکات آئیننامهای اجرای وال مش در اطراف بازشو ساختماناجرای وال مش در نزدیکی بازشوها با تمرکز به قانون ها آئیننامه 714 نیازمند پیش بینی موارد ذیل می باشد:در شرایطی که دیواری دارای بازشو باشد، نصب نعل درگاه و درب یا پنجره بر طبق ریزه کاری اجرایی ارایه شده ضروری میباشد.
در صورتیکه بازشو تبارکتر از 2.5 متر باشد، می بایست در مجاورت آن از وادار و نعل درگاه سود گرفت.درحالتی که بازشو از این اندازه کوچکتر باشد، باز هم در نظر گرفتن وادار ما یحتاج است و تنها با فرض استفادهاز چارچوب فلزی استاندارد در کنار اتصال موادتشکیل دهنده دارای سلاحکننده دیوار به فریم، میتوان از نصب وادار قیدش را زد.
شبکه الیاف قادر است در مجاورت بازشو جایگزین وادار شود. در اینحالت بایستی در فارغ ملاتسیمانی و در درون از اندود گچی به کار گرفت. با ایفا شبکه الیاف، نیاز به اجرای نعل درگاه در صورت اجرای فریم پنجره برطرف گردد و امکان تسلیح دیوار در نصیب بالایی و پایینی دیوار به کمک شبکه الیاف مهیا می باشد.نکات دیننامهای مهار جانحفاظت به روش اجرای وال مشمهار جانپشتیبانی با به کارگیری از سیستم وال مش بایستی با رعایت موارد ذیل صورت بپذیرد:
مبنی بر قوانین ارایه شده بوسیله سازمان آتشنشانی، ارتفاع استاندارد برای جانجانبداری می بایست دست کم 1.2 متر در حیث گرفته شود. در چنین شرایطی، قابلیت و امکان ادامه ستونهای گوشه و کنار بام تا ارتفاع 1.35 متر وجود داراست. این ارتفاع به خواسته مهار جانمدد از حیث لرزهای خواسته میشود.
در فاصله بین ستونها در فواصل 4 متر، باید از وادار استفاده کرد.تسلیح دیوار جانمدد بین وادارها به یاری تسمه یا میلگرد بستر ضروری میباشد؛ به این دلیل که لزوم نگهبانی پایداری سوا ورقه جانامان وجود دارااست.
خلا جابجایی نسبی در جانپناه، نیاز به تفکیک وال پست از دیوار یا ادامه ستون را برطرف میسازد.ازآنجاکه وال پستها در چنین شرایطی طره میباشند، اتصالشان به کف صرفا از نوع گیردار قابل قبول خواهد بود. درصورتی که تراز بام دارای پیشآمدگی بوده یا ادامه دادن ستونهای دور و اطراف بام میسر نباشد، قابلیت پایداری جاندفاع طبق دیوار و به یاری وال پست در فواصل 4 متر و نیز دارای سلاحسازی دیوار وجود دارد. به مراد مهار جانحمایت از حیث لرزهای میاقتدار از وادار بتنی نیز بهره برد. برای پایداری دیوار جانهواخواهی، استعمال از ملات تسلیح شده با شبکه الیاف به طور نوارهای عمودی پیوسته نیز قابل قبول می باشد. تراکم و عرض این نوارها بستگی به طراحی و محاسبات مربوطه داشته و با دقت به متاع و خصوصیات الیاف و نیز مختصات و ضخامت دیوار انتخاب میشود.ملات آیتم به کار گیری روی شبکه الیاف باید دارای نسبت سیمان به ماسه بادی 1 به 2 و مقاومت فشاری آن از 30MPa بیشتر باشد. مهار الیاف می بایست در دو سمت با به کار گیری از تسمه به دال سقف و وجه خارجی تیر صورت گیرد.تسمه آیتم به کار گیری جهت اتصال می بایست از عرض الیاف مصرفی 100 میلیمتر بیشتر باشد.مدد پایداری دیوار بالکنها نیز مشابه طریق ذکر شده برای جانپشتیبانی میباشد. در صورت قرارگیری دیواربالکن در میان وال پستها، لزومی به تفکیک دیوار از وال پست نخواهد بود؛ ولی در صورت تماس دیوار با ستون، تفکیک در بین دیوار و ستون لزوم دارد.آیا میقدرت وال مش را در دهانههای سوای وال پست اجرا کرد؟به کارگیری از وال پست فلزی در حالتیکه تشکیل داد ساختمان سوای اجرای وال پست انجام شده، ممکن نیست. همچنین در مواردی که ساختمانهای فارغ از وال پست گزینه نوسازی قرار میگیرند، این شیوه کارساز نخواهد بود. در مواجهه با اینگونه ساختمانها تنها یک رویکرد جهت مهار لرزهای دیوارهای غیر سازهای جان دار میباشد: استفاده از وال مش.
وال مش با سودمندی از یک مزیت دیگر، جایگاه خود را به عنوان سیستم جایگزین وال پست فلزی تصویب کرده است. این سیستم در ساختمانهای غیر مجهز به وال پست، قابل اجراست و اجرای آن با دستکم تخریب صورت میگیرد. برخلاف وال پست که امکان جاری ساختن در ساختمانهای تجهیز نشده را ندارد و نصب آن در صورت عملی بودن به تخریب شدید باعث می شود، وال مش به سادگی بعد از به پایان رسیدن تشکیل داد دیوارها نیز قابل نصب میباشد. بدین خواسته، لایه رویی دیوار کنار رفته و شبکه الیاف نصب میشود. بعد جهت مهار شبکه و ساخت پوشش برای تکمیل فرایند اقدام شده و عملیات به اتمام میرسد.صحبت پایانیوال مش، سیستم لرزهای نوین، با هزینه و زمان کمتر نسبت به وال پست فلزی میباشد و باکیفیت انجام میشود. بینیازی این سیستم از میلگرد بستر، وادارها و اکیپ اجرایی متخصص، تنها بخشی از مزایای ویژه آن میباشد. وال مش با سعی فوقالعاده در قبال زلزله، آیتم تایید آییننامه 2800، مقررات ملی ساختمان و قوانین مربوطه بوده و از این رو به عنوان جایگزینی مناسب برای وال پست معرفی گردیده است.
پیشبینی خرید مش وال و انتظارات از اخلاق لرزهای ساختمان در طی وقوع زلزله و رویدادها مشابه آن گاهی با واقعیت متفاوت و از آن بدور می باشد. مشابه این حال و روز، شرایطی بود که زلزه شدید کرمانشاه در سال 96 به وجود آورد. زلزله 7.3 ریشتری، با ضرروزیان غیرقابل جبران به جان و مال مردم، نشان اعطا کرد که ساختمانها بهصدق برای مهار لرزه طراحی نشدهاند. در واقع، نه اجزای سازهای، بلکه اجزای غیر سازهای مثل وال مش که نقشی در باربری ساختمان انجام نمی کنند، گزینه غفلت واقع شده بودند.درپی مواجه شدن بناها و زیرساختها با خسارات ناشی از زمین لرزه، طریق دیگری در زمینهی با مقاومسازی ساختمانها پیش گرفته شد. در این آیین نامه، تقویت موادسازنده غیرسازهای با راهبرد طراحان و مجریان صنعت ساخت پیشرفته و مقررات مربوطه تدوین شده است. طی این تغییر تحول نحوه،اجرای وال مش به عنوان موردای مطلوب جهت مهار لرزهای دیوارهای غیر باربر معرفی گشت. درپی بهاین گزینه بیشتر خواهیم پرداخت.وال مش جایگزین نوین وال پستهای سنتی و مرسوم در ساختمانزلزله علامت اعطا کرد پایداری ساختمان فقط با استحکام سازه کفاف نمیدهد؛ خلا وال پست مناسب عواقب جانی و مالی بزرگ دارد. بر این پایه، مستحکمسازی دیوارهای غیر باربر به امداد وال پست مجددا گزینه استیناف قرار گرفت و قوانین مختلفی نیز درین راستا تدوین و ارایه شد.وال مش، نسل دیگری از وال پستهای شناخته گردیده است که این روزها به عنوان جایگزین آن کاربرد دارد. در حالتیکه از نظر مقایسه تلاش به این دو سیستم نگاه شود، تفاوتی ندارند؛ چون هر دو یک نقش را عهده دار میباشند و دیوارهای مورد نظر را به اسکلت متصل میکنند. با به وجود آوردن این اتصال، دیوارها استحکام بیشتری پیدا کرده و در قبال نیروهای لرزهای مقاومت بالاتری از خود بروز میدهند. تفاوتی که دربین وال پست سنتی و وال مش دیده میشود، منفعتمندی از نقاط ضعف معدودتر و مزایای قابل توجه در نوع دوم است که ادله ارجحیت جستن این سیستم به سیستم سنتی میباشد.
از وال مش در جهت مستحکمسازی اسکلتهای بتنی و فولادی به کارگیری میگردد تا اقدامات مورد نیاز برای مهار لرزهای دیوار صورت گیرد. بهکارگیری سیستم وال مش را میاقتدار یک راهکار مناسب برای بالا بردن مقاومت بنا در قبال زمین لرزه دانست؛ چرا که طی اجرای این سیستم و با جایگذاری نوارهای مش فایبرگلاس روی دیوارها در کنار افزودن پلاستر معدنی به سطح مش مذکور، یک کامپوزیت قادر حاصل می گردد که استحکام نصیب مورد نظر را تضمین میکند. در واقع، اجرا این طریق، دیوار را در قبال لنگر ناشی از وقوع زلزله مصون نگه می دارد.وال مش دیوار مورد تایید استاندارد 2800 و سازمان نظام مهندسی ساختمانپیشتر ذکر شد که پس از حادثه زمینلرزه کرمانشاه، ضوابطی در راستای تمرکز بیشتر روی مهار لرزه ارکان غیر سازه-ای تهیه و تنظیم و ارایه گشت. دربین این قانون ها که طرحها و تبصرههای گوناگونی را در بر میگیرند و همگی بر به کارگیری از وال پست یا وال مش در جهت مقاومسازی ساختمانها تاکید دارند، استاندارد 2800 یکی مهمترین مفاد میباشد. ولی می بایست اذعان کرد که سازمان نظام مهندسی با دقت به عدم وضوحهای چالشبرانگیزی که اجرای سیستم وال پست (سنتی) دارااست، جایگزینی آن با سیستم وال مش را پیشنهاد کرده است.
سیستم وال مش با استناد به پیوست ششم استاندارد ذکر شده، به طور کامل آیتم تایید سازمان نظام مهندسی می باشد و برتری آن به سیستم قبلی (وال پست فلزی) به طور مبرهن اورده شده میباشد. طبق مطالب نقل شده درین پیوست، تسلیح دیوارهای ساختمان با استفاده از شبکه الیاف که با نام تجاری وال مش شناخته میشود، چاره مناسبی برای مقاومسازی آنها از دید همت لرزهای است.همت سیستم وال مشسیستم وال مش به گونهای شغل میکند که خمش دیوار تنها به طور یک طرفه و در امتداد عمودی فیس میدهد. با تمرکز بدین اخلاق و رفتار میقدرت سیستم فوق را از نصب وادار بینیاز فرض کرد. در عین فعلا، اینشیوه برای طول دیوار محدودیتی ساخت نمیکند. در صورت به کار گیری از سیستم نام برده، نصب نوار شبکه الیاف در نزدیکی بازشوهای تعبیه شده و نیز در گوشه دیوار بایستگی داراست.
نوار شبکه الیاف که از آن صحبت گفته شد، نواری میباشد تشکیلشده از الیاف شیشه یا کربن که محل قرارگیری آن، سطح دیوار است. بعداز نصب این نوار روی دیوار، نیاز به اجرای پلاستر وجود دارااست که در دو لایه اعمال میشود. لایه اول دقیقا روی شبکه مذکور جای گرفته و ولی پاشش لایه دوم بعداز نصب نبشیها صورت میپذیرد. نقش نبشی، مهار خارج ورقه دیوار است و نصب آن در دو نصیب بالایی و پایینی لازم می باشد. نکته قابل توجه در این رابطه، دقت به عدم پاشش لایه دوم پلاستر روی نبشی هست. اما راجع به با نصب نبشی در بخش پایینی، یک استثنا وجود دارااست و آن این می باشد که در حالتیکه کفسازی دارای دستکم 50 میلیمتر ضخامت بوده و نصیب پایینی دیوار باطن آن باشد، میاقتدار از نصب نبشی ذکر شده قیدش را زد.گزینش الیاف شیشهدر رابطه با تعیین الیاف شیشه باید به نوع نازککاری توجه کرد. در صورتی که نوع نازککاری سطح دیوار، سیمانی در نظر گرفته خواهد شد، الیاف شیشه بایستی از نوع مقاوم به قلیا AR-Glassمش فایبرگلاس گزینش شوند و مسلما مقاومت تسلیم بیشتر از 1000 MPa داشته باشند. علت التفات این فرمان (انتخاب الیاف مقاوم به قلیا)، پرهیز از کاهش مقاومت آنان در روبرویی با دور و بر سیمانی است؛ به دلیل آن که این گونه اطرافها خاصیت قلیایی داراهستند و موجب خوردگی الیاف میشوند.الیافی که در معرض حالت مذکور قرار بگیرند، ماندگاری زیادی نداشته و در نهایت تخریب می گردند. هر تعدادی قابلیت ذیل آوردن خاصیت قلیایی سیمان و تشکیل داد لایه محافظ روی الیاف هست؛ اما این شیوه حل تماما منفعت نداده و در سود، به کارگیری از الیاف سفارش شده ضروری میباشد. هم اکنون در شرایطیکه که پلاستر گزینه به کار گیری برای نازککاری روی سطح شبکه الیاف از نوع گچی باشد، الیاف شیشه E-Glass توری فایبرگلاس نیز قابل قبول میباشند و مقاومت تسلیم آیتم نیازشان نیز دقیقا مشابه مورد گذشته میباشد.شبکه الیافیشبکه الیافی که در سیستم وال مش نصب میشود، ساختاری شبکهای دارد. این ساختار از کنار هم قرار آماده ساختن نخهای متعدد به وجود میاید و معمولا یک یا دو جهت را مشتمل بر میشود. مراد از یک جهته بودن شبکه، برخورداری نخهای آن از مقاومت کششی مناسب در یک راستاست. این یعنی نخها در راستای عنوان شده از نگاه کششی مقاوم میباشند؛ ولی در راستای دیگر خیر. قطعا طراحی و نصب شبکه الیاف یک جهته به شرطی صحیح می باشد که جهت کار کشته ملاک قرار داده شود. فعلا در شرایطی که شبکهای دوجهته باشد، نخهای به فعالیت رفته در آن در هر دو جهت موجود از نگاه کششی مقاوم می باشند.
در شبکه الیاف، فاصلهای که میان دو نخ اهالی وجود داراست، بسته به نوع طراحی تعیین میشود؛ اما طبق استانداردها نباید میزان این فاصله را معدودتر از 5 میلیمتر لحاظ کرد. در زمان تهیه ملات نیز باید به گزینش سنگدانهها دقت نمود؛ چراکه بعد ها آنها در کیفیت اجرای وال مش تاثیرگذار میباشد. بعد ها سنگدانههای موجود در ملات مصرفی برای اتصال شبکه الیاف در بیشترین حالت خود بایستی همچنان از نصف فاصلهای که میان دو نخ اهالی وجود داراست، نادرتر باشد.
چنانچه شبکه الیاف به صورت نواری نصب شود، مقدار الیاف به فعالیت رفته در آن بایستی بیشتر از 100 گرم به ازای هر متر مربع باشد. اگر که نصب شبکه به طور سرتاسری صورت گیرد، مقدار این الیاف بایستی به ازای هر طرف و هر متر مربع، 50 گرم باشد.
به کارگیری از پارچههای الیافی به شغل رفته در ساختار FRP و نیز ژئوگریدهای دارای ساختار پلیمری به مراد ایجاد کرد وال مش صحیح نیست.کاهش 30 تا 60 درصدی هزینه اجرای وال پست به نحوه اجرای وال مش در ساختمانیکی از مزایای بسیار مهم وال مش نسبت به وال پست فلزی، مقرون به صرفه بودن آن می باشد. اجرای وال مش به خیال عدم نیاز به اجرای بسیاری از موادتشکیل دهنده حیاتی در وال پست فلزی، ارزانتر آحاد میشود. دراین سیستم، مواد و مصالح فولادی حذف میشوند. وال مش ذاتا به میلگرد بستر و وادارها نیازی ندارد و حذف این موارد به کاهش هزینههای پروژه میانجامد. آیتم دیگری که روی هزینههای پروژه اثر میگذارد؛ بالا رفتن سرعت فعالیت میباشد.وال مش نسبت به وال پست فلزی در زمان مجال کوتاهتری قابل اجراست و در فایده، دستمزدی که اکیپ اجرایی برای نصب این سیستم دریافت میکنند، به مراتب نادرتر میباشد. این اکیپ اجرایی، برخلاف اکیپی که به منظور نصب وال پست فلزی استخدام می گردند، هزینه کمتری نیز میگیرند؛ به دلیل آنکه اصولا نیازی نیست از تخصص ویژهای منفعتمند باشند و بر این شالوده، هزینه کمتری بابت کارشان پرداخت گردد. دست اندرکاران بیان شده، جمعاًًًً قادرند هزینه پروژه را چیزی حدود 30 تا 60 درصد کاهش دهند که معیار قابل توجهی میباشد.در اجرای وال مش از چه مصالحی استفاده میشود؟وال مش از چهار قسمت با مصالح مختلف تشکیل میشود که عبارتند از:توری وال مش (توری فایبرگلاس و مش فایبرگلاس مقاوم به قلیا): با تمرکز به نوع پلاستر مصرفی، نوع توری مورد استعمال برای اجرای وال مش تعیین می شود. پیشتر عنوان شد که در صورت به کار گیری از پلاستر گچی، لزومی به به کارگیری از نوع مقاوم به قلیا نیست؛ ولی درصورتیکه که پلاستر سیمانی باشد؛ توری می بایست مطلقا از نوع مقاوم به قلیا تعیین شود.
پلاستر وال مش (سیمانی و گچی): هر دو برای اجرای وال مش قابل قبول می باشند و انتخابشانبستگی به موقعیت دارااست. نوع گچی بعدازظهر پخت و به کار آمدن کوتاهتری داراست و ارزانتر میباشد؛ اما در مقابل، نوع سیمانی در ازای رطوبت مقاومتر بوده و کوشش بهتری از خود آرم می دهد.
پروفیل (نبشی و ناودانی): کاری که پروفیلها در سیستم وال مش اجرا میدهند، مهار کردن گوشهآزاد دیوارهای دور و اطراف میباشد.
چسب شالوده اپوکسی: نام دیگر آن، چسب رزینی است. این چسب بر استحکام مش فایبرگلاس افزودهو از تکان آن در طول جایگذاری روی سطح دیوار ممانعت به فعالیت میآورد. در صورت حصول جواز لازم از طراح امکان به کار گیری از این چسب به جای میخ تفنگی در جهت نصب پروفیلهای نام برده وجود دارد.اجرای وال مش فارغ از نیاز به نصب و اجرای میلگرد بستر در روی دیوارمیلگرد بستر، جزیی از وال پست با اهمیت غیر قابل انکار میباشد که دیوار را از خطر ریزش و تخریب در حفاظت نگه میدارد. ضرورت استفاده از این میلگرد به قدری میباشد که اجرای وال پست سوای آن عملا بیفایده خواهد بود. این حالت اما تنها در مورد وال پست درستی میکند و درخصوص با وال مش اینطور نیست. میلگرد بستر، تقویتکننده استحکام دیوار است و ساختارش از مفتولهای طولی و عرضی شکل می گیرد. اتصال در میان مفتولهای به کار رفته در میلگرد بستر به یکیاز دو طریق خرپایی یا نردبانی میباشد. حتما نصب چنین عنصری مجالبر بوده و فولادی بودن آن هزینه پروژه را بالا میبرد؛ اما وال مش سوای نصب میلگرد بستر قابل اجراست و عملکردی بدون نقص داراست. این مزیت به پایین آمدن هزینه و زمان فرصت مایحتاج برای تکمیل پروژه کمک میکند.اجرای وال مش فارغ از نیاز به نصب وادار قائم و تیرک افقیوال مش نه تنها به میلگرد بستر نیازی ندارد؛ که سوای به کارگیری از وادارهای قائم و تیرکهای افقی نیز فعالیت خود را به خیر اعمال میدهد. این موادسازنده که حضورشان در وال پست فلزی ضروری بوده و در عملیات نصبشان نیازمند ساختوساز حفره، جوشکاری، ساخت لایه ضد زنگ و دیگر مفاد مشابه بودند؛ بحرانهای بسیاری را پیش روی اکیپ اجرایی قرار میدادند. چالشهای نام برده البته در اجرای سیستم وال مش وجود ندارند؛ چراکه اجرای وال مش به نصب این موادسازنده وابسته نیست. به این شکل، در عین برخورداری دیوار از طول مورد نظر فارغ از محدودیت، میتوان هزینه و همچنین مجال مجال موردنیاز برای مهار لرزهای دیوارها را کاهش بخشید.مرور عمومی اجرای وال مش + وضعیت خاص اجرااجرای وال مش به طور اصولی نیازمند تاسی از ترتیب و جزئییات پروسه ذیل میباشد:
1. دیوارچینی و دیوارکشی ساختمان: در این مرحله، عملیات دیوارچینی اعمال می شود که اصول خاص خود را دارااست. جمعاًَ، اجرای وال مش تاثیری روی فرایند دیوارچینی ندارد و اجرای دیوار به صورت معمولی قابل قبول میباشد.
2. اجرای لایه اولیه پلاستر وال مش بر روی دیوارچینی ساختمان: با دقت به محلی که جهت نصب توری در لحاظ گرفته شده، بایستی اولی لایه پلاستر بر روی دیوار صورت بپذیرد. پلاستر مصرفی قادر است گچی یا سیمانی باشد. در صورت لزوم گچکاری روی دیوار، پلاستر نیز عالی است از نوع گچی خواسته شود. در فضاهای مرطوب، پلاستر سیمانی خوب کار میکند. گفتنی میباشد که نوع پلاستر انتخابی بر نوع توری مورد استعمال اثر دارد.
3. نصب توری فایبرگلاس بر روی دیوار: برای اجرای توری فایبرگلاس روی دیوار باید بر حسب طراحی کار نمود. این عمل به دو صورت قابلیتپذیر میباشد: نواری یا سرتاسری. در صورتی نصب به طور نواری صورت پذیرد، می بایست فواصل مشخصی در حیث گرفت؛ اما در حالتی که به طور سرتاسری باشد؛ بایستی بر روی مجموع دیوار اجرا گردد.
4. نصب پروفیل نبشی یا ناودانی جهت مهار گوشههای دیوار با استعمال از چسب اپوکسی یا میخ تفنگی: درین مرحله از عمل، گوشههای آزاد دیوار به یاری پروفیلهای استاندارد مهار میشوند. بنا به صلاحدید طراح میاقتدار اجرای این مرحله را با یاری چسب یا میخ اجرا اعطا کرد.
5. اجرای لایه دوم پلاستر وال مش بر روی دیوارچینی ساختمان: در آخرین مرحله نیز به مراد ارتقاء گیرایی توری فایبرگلاس روی دیوار تا حد امکان، یک لایه دیگر پلاستر بر روی توری نصب شده و پروفیلها جاری ساختن می شود که جنسش می بایست مشابه فرآورده لایه اولیه باشد.نکات آئیننامهای اتصال دیوارهای غیر سازهای به یکدیگر به نحوه وال مشطبق ضوابط تعیین شده در دیننامه 714 به منطور اتصال دیوارهای غیر سازهای به هم در سیستم وال مش باید مورد ها تحت را مورد دقت قرار داد:با تمرکز به احتمال بروز تنش کششی باطن صفحه دیوارهای متقاطع، عالی است اتصال دیوارها با یاری بستهای فلزی صورت گیرد.
در چنین شرایطی ضرورت تفکیک دیوارها از هم در محل اتصالشان با کمک وادار وجود دارااست.برای اجرای دیوارهای متعامد میقدرت از شبکه الیاف به منظور دارای سلاحسازی دیوار مورد نظر بهرهبرد. بهاین مراد، دو دیوار باید به طور جدا از هم توسط شبکه الیاف تسلیح گردند.
به منظور پیشگیری از رخنهخوردگی نازککاری در محل تقاطع، استفاده از یک لایه شبکه الیاف به طور ال مانند ضروری می باشد که نازککاری روی سطح آن صورت بپذیرد.نکات آئیننامهای اجرای وال مش در اطراف بازشو ساختماناجرای وال مش در نزدیکی بازشوها با تمرکز به قانون ها آئیننامه 714 نیازمند پیش بینی موارد ذیل می باشد:در شرایطی که دیواری دارای بازشو باشد، نصب نعل درگاه و درب یا پنجره بر طبق ریزه کاری اجرایی ارایه شده ضروری میباشد.
در صورتیکه بازشو تبارکتر از 2.5 متر باشد، می بایست در مجاورت آن از وادار و نعل درگاه سود گرفت.درحالتی که بازشو از این اندازه کوچکتر باشد، باز هم در نظر گرفتن وادار ما یحتاج است و تنها با فرض استفادهاز چارچوب فلزی استاندارد در کنار اتصال موادتشکیل دهنده دارای سلاحکننده دیوار به فریم، میتوان از نصب وادار قیدش را زد.
شبکه الیاف قادر است در مجاورت بازشو جایگزین وادار شود. در اینحالت بایستی در فارغ ملاتسیمانی و در درون از اندود گچی به کار گرفت. با ایفا شبکه الیاف، نیاز به اجرای نعل درگاه در صورت اجرای فریم پنجره برطرف گردد و امکان تسلیح دیوار در نصیب بالایی و پایینی دیوار به کمک شبکه الیاف مهیا می باشد.نکات دیننامهای مهار جانحفاظت به روش اجرای وال مشمهار جانپشتیبانی با به کارگیری از سیستم وال مش بایستی با رعایت موارد ذیل صورت بپذیرد:
مبنی بر قوانین ارایه شده بوسیله سازمان آتشنشانی، ارتفاع استاندارد برای جانجانبداری می بایست دست کم 1.2 متر در حیث گرفته شود. در چنین شرایطی، قابلیت و امکان ادامه ستونهای گوشه و کنار بام تا ارتفاع 1.35 متر وجود داراست. این ارتفاع به خواسته مهار جانمدد از حیث لرزهای خواسته میشود.
در فاصله بین ستونها در فواصل 4 متر، باید از وادار استفاده کرد.تسلیح دیوار جانمدد بین وادارها به یاری تسمه یا میلگرد بستر ضروری میباشد؛ به این دلیل که لزوم نگهبانی پایداری سوا ورقه جانامان وجود دارااست.
خلا جابجایی نسبی در جانپناه، نیاز به تفکیک وال پست از دیوار یا ادامه ستون را برطرف میسازد.ازآنجاکه وال پستها در چنین شرایطی طره میباشند، اتصالشان به کف صرفا از نوع گیردار قابل قبول خواهد بود. درصورتی که تراز بام دارای پیشآمدگی بوده یا ادامه دادن ستونهای دور و اطراف بام میسر نباشد، قابلیت پایداری جاندفاع طبق دیوار و به یاری وال پست در فواصل 4 متر و نیز دارای سلاحسازی دیوار وجود دارد. به مراد مهار جانحمایت از حیث لرزهای میاقتدار از وادار بتنی نیز بهره برد. برای پایداری دیوار جانهواخواهی، استعمال از ملات تسلیح شده با شبکه الیاف به طور نوارهای عمودی پیوسته نیز قابل قبول می باشد. تراکم و عرض این نوارها بستگی به طراحی و محاسبات مربوطه داشته و با دقت به متاع و خصوصیات الیاف و نیز مختصات و ضخامت دیوار انتخاب میشود.ملات آیتم به کار گیری روی شبکه الیاف باید دارای نسبت سیمان به ماسه بادی 1 به 2 و مقاومت فشاری آن از 30MPa بیشتر باشد. مهار الیاف می بایست در دو سمت با به کار گیری از تسمه به دال سقف و وجه خارجی تیر صورت گیرد.تسمه آیتم به کار گیری جهت اتصال می بایست از عرض الیاف مصرفی 100 میلیمتر بیشتر باشد.مدد پایداری دیوار بالکنها نیز مشابه طریق ذکر شده برای جانپشتیبانی میباشد. در صورت قرارگیری دیواربالکن در میان وال پستها، لزومی به تفکیک دیوار از وال پست نخواهد بود؛ ولی در صورت تماس دیوار با ستون، تفکیک در بین دیوار و ستون لزوم دارد.آیا میقدرت وال مش را در دهانههای سوای وال پست اجرا کرد؟به کارگیری از وال پست فلزی در حالتیکه تشکیل داد ساختمان سوای اجرای وال پست انجام شده، ممکن نیست. همچنین در مواردی که ساختمانهای فارغ از وال پست گزینه نوسازی قرار میگیرند، این شیوه کارساز نخواهد بود. در مواجهه با اینگونه ساختمانها تنها یک رویکرد جهت مهار لرزهای دیوارهای غیر سازهای جان دار میباشد: استفاده از وال مش.
وال مش با سودمندی از یک مزیت دیگر، جایگاه خود را به عنوان سیستم جایگزین وال پست فلزی تصویب کرده است. این سیستم در ساختمانهای غیر مجهز به وال پست، قابل اجراست و اجرای آن با دستکم تخریب صورت میگیرد. برخلاف وال پست که امکان جاری ساختن در ساختمانهای تجهیز نشده را ندارد و نصب آن در صورت عملی بودن به تخریب شدید باعث می شود، وال مش به سادگی بعد از به پایان رسیدن تشکیل داد دیوارها نیز قابل نصب میباشد. بدین خواسته، لایه رویی دیوار کنار رفته و شبکه الیاف نصب میشود. بعد جهت مهار شبکه و ساخت پوشش برای تکمیل فرایند اقدام شده و عملیات به اتمام میرسد.صحبت پایانیوال مش، سیستم لرزهای نوین، با هزینه و زمان کمتر نسبت به وال پست فلزی میباشد و باکیفیت انجام میشود. بینیازی این سیستم از میلگرد بستر، وادارها و اکیپ اجرایی متخصص، تنها بخشی از مزایای ویژه آن میباشد. وال مش با سعی فوقالعاده در قبال زلزله، آیتم تایید آییننامه 2800، مقررات ملی ساختمان و قوانین مربوطه بوده و از این رو به عنوان جایگزینی مناسب برای وال پست معرفی گردیده است.

آیا وال مش مورد تایید آیین نامه های طراحی ساختمان است؟